Utrechtse Molens

Goed onderhoud kost veel geld

Sinds de gemeente Vijfherenlanden in 2018 bij Utrecht werd gevoegd, draaien er in totaal nog 39 molens in onze provincie. Dat is maar een fractie van de in totaal 400 molens die ooit in de provincie Utrecht draaiden.


Stichting De Utrechtse Molens heeft 23 molens in eigendom. Die molens worden draaiende gehouden door Utrechts Landschap én vele tientallen vrijwilligers. Dat doen we al bijna 15 jaar. Inmiddels is het molenbeheer geprofessionaliseerd en hebben we enorm veel kennis opgebouwd.

We zouden ons werk niet kunnen uitvoeren zonder de financiële bijdragen van de provincie Utrecht, het Rijk, de waterschappen en vele anderen. Voor groot onderhoud kunnen we sinds vorig jaar een beroep doen op het Molenfonds van Vereniging De Hollandsche Molen – vangroot belang om jaarlijks ook enkele grote, kostbare klussen op te kunnen pakken.

Toch blijft financiering een punt van grote zorg: we moeten alle zeilen bijzetten om de middelen voor het nodige onderhoud bij elkaar te krijgen. Lukt dat niet, dan zijn we genoodzaakt molens stil te zetten. Dat verschillende werkzaamheden zoals metselwerk de afgelopen jaren flink in prijs zijn gestegen, maakt het extra moeilijk.

Projecten 2019

Restauratie Middelste molen

Geen goed begin van 2019 voor de Middelste Molen (bij Cabauw): de monumentale Pot-roeden waren in zo’n slechte staat dat de poldermolen moest worden stilgezet. Die roeden vormen de basis van het wiekenkruis – en brekende wieken zijn natuurlijk een onaanvaardbaar risico. Bovendien kwamen ook andere gebreken aan het licht. Tijd voor een flinke opknapbeurt.

Dankzij een succesvolle wervingscampagne van Utrechts Landschap en de Vrienden van de Cabauwse Molen konden we daar in september al mee beginnen. Inmiddels zijn de waterlopen gerestaureerd zodat de molen niet langer wegzakt.


Als we in 2020 ook de rest van de financiering bij elkaar krijgen, zijn de monumentale Pot-roeden aan de beurt. Ook wordt de trap naar het bovenhuis opgeknapt, de gewichtsverdeling hersteld en de hele molen geschilderd. Niet alleen een veilige, ook een stralende molen draait straks weer in Cabauw!

'De poldermolen is iconisch in ons landschap, zonder deze molens zaten we hier onder water. Dat verhaal vertel ik graag aan alle bezoekers. En die gaan altijd weer enthousiast naar buiten!

Vrijwillig molenaar Erik Stoop
Middelste Molen in Cabauw

Naar een maalvaardige oudegeinse molen

Hoe mooi zou het zijn als de Oudegeinse Molen in Nieuwegein niet alleen draait maar ook weer water maalt? Op initiatief van Werkgroep Molen Oudegein, een groep vrijwilligers waaronder onze molenaars, heeft Utrechts Landschap samen met Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden en gemeente Nieuwegein een plan gemaakt om de molen weer maalvaardig te maken. Als alles meezit kan dat plan in 2020 worden uitgevoerd.

Overige projecten

De Binnenmolen in Rhenen heeft in 2019 een nieuwe stelling gekregen. Een veilige stelling is essentieel omdat de molenaar daar de wieken van de korenmolen op de wind zet. Voor de renovatie heeft Utrechts Landschap hout uit eigen gebieden gebruikt. De restauratie van de stelling was mogelijk dankzij donaties van verschillende vermogensfondsen.

In 2019 zijn restauratieplannen gemaakt voor de Westveense Molen en Oukoper Molen. In 2020 gaan we aan de slag om geld te werven voor de uitvoering hiervan.


Regulier onderhoud

Behalve de grote restauratieprojecten hebben we ook heel veel (klein) regulier onderhoud aan onze molens uitgevoerd, denk aan het controleren van blikseminstallaties en valbeveiligingen.

Onze Vrijwilligers

Malen en beleven dankzij vrijwilligers

Wist je dat onze molens alleen maar kunnen draaien dankzij de inzet van onze vrijwillige gediplomeerde molenaars? Zes molenaars kregen we erbij in 2019 en daardoor kunnen we nu rekenen op 48 gepassioneerde molenaars.


Dat is goed nieuws: meer handen voor een molen betekent dat hij vaker kan draaien. Ook zien we dat een steeds bredere groep zich voor het prachtige ambacht interesseert: onze molenaars worden jonger en ook steeds meer vrouwen melden zich aan.


Uiteraard is de beleving niet compleet zonder al die andere vrijwilligers, zoals onze molengidsen en de vrijwilligers die de molenwinkeltjes bemensen. De vrijwilligers van de steunstichtingen die zich specifiek voor een bepaalde molen inzetten, leveren een belangrijke bijdrage aan het behoud van deze molens.

korenmolen populair

Naar schatting hebben in 2019 vele tienduizenden mensen onze molens bezocht. Vooral molens die in of bij de dorpen liggen trekken veel bekijks: de meeste korenmolens, maar ook poldermolens zoals die in Nieuwegein. Naast toevallige voorbijgangers gaat het om vele schoolklassen, maar ook liefhebbers van molenmeel weten ons te vinden.