Publiek

Uit de forse groei van onze achterban blijkt dat steeds meer publiek zich met onze doelstelling verbonden voelt. Met maar liefst 600 vrijwilligers, 26.500 Beschermers en 62 Bedrijfsvrienden geven we een stem aan dat wat zelf niet spreken kan: de prachtige natuur en het belangwekkende erfgoed in onze provincie.


In de statuten van Utrechts Landschap staat dat voorlichting over natuur- en landschapsschoon en cultuurhistorie een belangrijk middel is. Wij merken dagelijks dat de betrokkenheid bij natuur en erfgoed toeneemt als mensen er meer van weten. Datzelfde geldt voor de waardering voor onze inspanningen om natuur en erfgoed voor de toekomst te behouden.


In onze drukke Randstadprovincie is het echter geen gemakkelijke opgave om drukbezette mensen te interesseren voor natuur en erfgoed. Toch lukt dat steeds beter. Daarvoor zetten we dan ook een breed scala aan communicatiemiddelen in.

Voorlichting

Direct contact

Onze natuurgebieden en erfgoedeigendommen zijn letterlijk en figuurlijk verbonden met lokale gemeenschappen en omwonenden. Natuur en erfgoed zijn van grote betekenis in het leven van mensen. Tegelijkertijd is menselijk gedrag van grote invloed op natuur en erfgoed.


Wij geloven dat wederzijds begrip iedereen verder brengt. Daarom nemen we vroegtijdig het initiatief om te communiceren over ons natuurbeheer. We organiseren vakexcursies in het natuurgebied en zoeken proactief contact met omwonenden en bezoekers als er een ingrijpende beheermaatregel op stapel staat. Vooral onderwerpen als honden, bosbeheer en gebiedsinrichting kunnen op veel belangstelling rekenen.


De eerste contacten liggen bij onze gidsen, medewerkers van de infocentra, medewerkers in het veld, de terreinbeheervrijwilligers, de boswachters en de toezichthouders. Zij treden op als gastheer in het gebied en verstrekken de bezoekers informatie en lossen ter plaatse mogelijke problemen op.Belangstellenden kunnen ook contact opnemen via telefoon of mail. Utrechts Landschap ontvangt jaarlijks gemiddeld circa 6000 telefoontjes van gebruikers van onze terreinen en circa 5000 mails. Deze worden allen volgens een vast protocol afgehandeld. Naast de afhandeling van de meldingen en vragen is er een medewerker lokale communicatie die proactief communiceert met omwonenden, gebruikers en belanghebbenden.

Ontvangst in onze infocentra en monumenten

Op maar liefst acht plekken in de provincie Utrecht staan infocentra en een excursiecentrum van Utrechts Landschap, die de beleefbaarheid van de natuur dichterbij brengen. De vrijwilligers geven voorlichting over het gebied en over de wandel- en fietsroutes.


Zes van de zeven infocentra beschikken bovendien over educatieve ruimtes en faciliteiten voor scholen, natuurclubs of plaatselijke werkgroepen.

Bezoekersaantallen in beeld

't Winkeltje van Oostbroek

Tabaksschuur Amerongen

Schaapskooi Heidestein

Paviljoen Beerschoten

Molen De Hoop

Koetshuis Stoutenburg

Infocentrum Blauwe Kamer

Molens

Naar schatting hebben tienduizenden mensen in 2018 een bezoek gebracht aan onze molens. De korenmolens hebben de meeste aanloop, maar de twee poldermolens in Oud-Zuilen hebben door hun ligging ook relatief veel bezoek. Naast toevallige voorbijgangers gaat het om vele schoolklassen, maar ook om bijvoorbeeld klanten die molenmeel komen kopen.

Kasteel Loenersloot

Dik 2000 mensen hebben in 2018 Kasteel Loenersloot bezocht. Het merendeel kwam via de reguliere rondleidingen die een paar keer per week tussen april en oktober worden gehouden. Net als vorig jaar hebben verschillende schoolklassen het kasteel bezocht. Daarnaast zijn er diverse lezingen en concerten in het kasteel georganiseerd.

Activiteiten

Jaarlijks organiseert Utrechts Landschap zo’n 250 grote en kleinere publieksevenementen en -excursies, die in 2017 door circa 35.000 mensen werden bezocht. Sommige activiteiten hebben een heel eigen traditie opgebouwd en kunnen al jaren rekenen op een grote belangstelling. Voorbeelden zijn de Kastelendag op Kasteel Loenersloot, de Molendagen in mei, de Dag van Oostbroek, het Kerstfeest op Beerschoten en het Schaapscheerdersfeest op Heidestein. Vrijwel alle activiteiten worden georganiseerd door vrijwilligers.

Bijzondere filmvertoning in shelter Vliegbasis Soesterberg

Een voormalige F15-shelter op Park Vliegbasis Soesterberg fungeerde één avond als megabioscoop. Utrechts Landschap en Filmtheater ‘t Hoogt verzorgden op zaterdag 15 september een speciale vertoning van de sciencefiction klassieker ‘2001: A Space Odyssey’. Dit was een van onze bijdragen aan het Europees Erfgoedjaar. Ruim 300 bezoekers kwamen op het unieke evenement af.

Exclusief voor kinderen

Juist voor Randstadkinderen is het belangrijk om in aanraking te komen met natuur en erfgoed. Daarom organiseren we leerzame kinderactiviteiten en hebben we spannende kinderroutes. Al jaren is de speciale kindervaart van onze Pont van Het Landschap erg populair. Onder begeleiding van onze vrijwilligers maken elke keer 15 kinderen kennis met de natuurontwikkeling langs de oever van de Kromme Rijn. Schepnetjes mee, want er mag gevist worden naar waterdiertjes!

Via Social Media

In 2018 kregen we er 300 nieuwe volgers op Twitter bij, tot een totaal van 7300 volgers. Het bereik van onze berichten op Facebook nam enorm toe. Vooral berichten over wandelroutes en molens hebben een groot bereik (gemiddeld 4000 per Facebookpost) en worden volop gedeeld.

Vind-ik-leuks op Facebook

Via traditionele media

In 2018 ontvingen we circa 90 mediaverzoeken. We verstuurden circa 60 persberichten aan landelijke, regionale en lokale mediaredacties. Onze boswachters waren zesmaal te gast in het tv-programma U Vandaag van RTV Utrecht.

Wolf te gast

Veel media-aandacht kreeg dit jaar het bezoek dat een wolf aan onze provincie bracht. Boswachter Hugo Spitzen haalde met zijn uitleg zelfs het NOS Journaal.

Openstelling

Graag bieden we mensen de kans om te genieten van onze gebieden. Onze website geeft een ruim aanbod van de gemarkeerde routes met beschrijvingen en kaarten. Bij de entree van de natuurgebieden staan panelen met route- en gebiedsinformatie. Bij verschillende gebieden is extra informatie te vinden op circa 70 informatiepanelen of in de informatiecentra Blauwe Kamer, Tabaksschuur Amerongen, Schaapkooi Heidestein, Paviljoen Beerschoten, Koetshuis Stoutenburg, ’t Winkeltje Oostbroek en Molen De Hoop.


Vooral wandelen is voor veel mensen een geliefde recreatiemogelijkheid. Behalve stevige schoenen en een mooi landschap heb je er niet veel voor nodig. We promoten de 41 wandelroutes actief, met divers foldermateriaal, berichten op social media en downloadable routekaarten. Uit onderzoek weten we dat het aantal wandelaars de afgelopen jaren flink is toegenomen. Het aantal keren dat de wandelroutes op onze website worden gezocht, geeft een goede indicatie van het bezoek. Sinds jaar en dag is Beerschoten het populairste gebied om te wandelen, maar ook de bezoekerscijfers van Bornia, de Blauwe Kamer, Amerongen en het Zeisterbos zijn indrukwekkend.

Voorlichting over wandelen, fietsen en paardrijden

Utrechts Landschap promoot tientallen routes in onze gebieden. Verspreid door de hele provincie bieden we aan:

41 gemarkeerde wandelingen

2 rolstoeltoegankelijke routes

6 fietsroutes

10 gemarkeerde kinderroutes

36 km ruiterpaden

4 gemarkeerde mountainbikeroutes

Wandelaars

Naast de wandelroutes die we in eigen beheer hebben aangelegd en onderhouden, werken we actief mee aan wandelroutes in het kader van het wandelroutenetwerk of klompenpaden. Op deze wijze worden er langere, met elkaar verbonden wandelroutes gerealiseerd.

Top 5 online bekeken wandelroutes

Mountainbikers en ruiters

Naast de wandelroutes die we in eigen beheer hebben aangelegd en onderhouden, werken we actief mee aan wandelroutes in het kader van het wandelroutenetwerk of klompenpaden. Op deze wijze worden er langere, met elkaar verbonden wandelroutes gerealiseerd.

Fietsers

Vanwege de beperkte parkeercapaciteit bij natuurgebieden zien we graag dat mensen met de fiets onze natuurgebieden bezoeken. Fietspaden op (semi-)verharde ondergrond voeren de fietsers door onze natuurgebieden en landgoederen. Om fietsers veilig te kunnen laten genieten van de omgeving vragen de paden om intensief onderhoud en beheer. Dit beheer is voor het grootste deel in handen van Recreatieschap Midden-Nederland. Utrechts Landschap heeft circa twintig kilometer fietspaden binnen haar gebieden, die verbonden zijn met fietspaden van gemeentes.

Kinderwagens, rolstoelen, rollators

Familiepaden vormen een belangrijke voorziening om bezoekers met een beperking de mogelijkheid te bieden de natuurgebieden en landgoederen te bezoeken. Utrechts Landschap heeft meerdere paden geschikt gemaakt voor gebruikers van een rolstoel of kinderwagens, zoals het pad naar het vogelkijkscherm in De Schammer. Een aantal paden, met name op de landgoederen, is reeds geschikt voor kinderwagens, rollators en rolstoelen. Ook zijn er plannen gemaakt om in 2019 de wandelpaden op de Niënhof beter toegankelijk te maken voor rolstoelen en kinderwagens.

Toezicht en gastheerschap

Toezicht en handhaving is nodig om de natuurwaarden te beschermen en misstanden en conflicten tussen recreanten onderling te voorkomen of op te lossen. Utrechts Landschap heeft hiervoor drie BOA’s (buitengewoon opsporingsambtenaren) in dienst en werkt momenteel met 10 vrijwillig toezichthouders. Allen beschikken over een opsporingsbevoegdheid domein II en volgen hiertoe verschillende (bijscholings)cursussen en opleidingen.


Toezicht en handhaving gebeurt vanuit een grondhouding van gastheerschap. Door de grote investeringen in goed toezicht nam in 2018, net als voorgaand jaar, het aantal overtredingen en de overlast door bezoekers af.


De recreatieve druk op de gebieden in de provincie blijft echter toenemen. Recreanten worden steeds mondiger en ‘eisen’ het gebruik van de natuur op hun manier op. Deze uitwassen hebben een negatieve invloed op de beleving van overige recreanten en leggen druk op de bescherming van de natuur.

Honden

Overlast en schade door honden blijft een groot probleem. Naast verschillende bijtincidenten waar medewerkers en bezoekers slachtoffer van waren, zijn er ook dit jaar weer schapen en reeën gedood. Met name tijdens het broedseizoen van vogels en pasgeboren zoogdieren, is voorkomen van verstoring door honden belangrijk.


Op initiatief van de provincie is in mei 2018 groot ingezet in de media en op gezamenlijk toezicht om betere naleving van openstellingsregels door hondeneigenaren te verwezenlijken.

Met Staatsbosbeheer hebben we een gezamenlijk hondenbeleid in de omgeving van Zeist en Soest opgesteld.


Ook is Utrechts Landschap bezig om het hondenbeleid met de verschillende gemeentes af te stemmen. Hierbij willen we samen met gemeentes en provincie eenduidig communiceren richting hondeneigenaren over losloop-, aanlijn- en uitlaatgebieden. Nu gebeurt dat afzonderlijk per gemeente en veelal beperkt tot de woonkern.

Toestemming voor activiteiten en evenementen

Utrechts Landschap ontvangt steeds meer verzoeken voor het organiseren van activiteiten in onze gebieden. Om te voorkomen dat deze activiteiten de natuur of andere recreanten verstoren, hanteren we een toestemmingsprocedure. Vooral voor Park Vliegbasis Soesterberg zijn er in 2018 ruim 400 aanvragen ingediend. Gemiddeld wijzen we een kwart van de aanvragen af vanwege een reëel risico op verstoring. Toestemming gaat vergezeld van strikte afspraken.