Landgoederen

Landgoederenboswachter en landgoederenploeg

De staat van onderhoud van de landgoederen en buitenplaatsen is in 2018 sterk verbeterd. We zijn begin 2018 gestart met een speciale landgoederenboswachter die steun krijgt van een landgoederenploeg in samenwerking met Landschap Erfgoed Utrecht. De ploeg bestaat uit 50 vrijwilligers die allen minstens een dag per week inzetbaar zijn. Op landgoed Oostbroek is een werkschuur gerealiseerd voor de ploeg. De inzet van de landgoederenploeg heeft duidelijk een positief resultaat opgeleverd.

Klimaat is een uitdaging

Het onderhoud van landgoederen vraagt steeds meer inspanning vanwege het klimaat, met afwisselend wateroverlast en watertekorten. Het afgelopen jaar kampten we met de zware storm en de droogte. Een behoorlijk aantal monumentale bomen overleefde de storm niet. En tijdens de droogte hadden vooral de beuken het zwaar. Vanaf juni tot en met september kregen de rododendrons en alle jonge aanplant water.


De waterpartijen op de landgoederen hadden het eveneens zwaar door de droogte. Het peil in de slotgracht van Renswoude dreigde onder een kritiek niveau te komen, wat mogelijk gevaar kon opleveren voor de fundering van het monumentale kasteel. In overleg met gemeente, waterschap en provincie is grondwater ingelaten om dit gevaar af te wenden.

Andere vijvers dreigden zo ver uit te zakken dat dit een gevaar zou opleveren voor de visstand. Afhankelijk van het neerslagtekort moet mogelijk volgend jaar water worden ingepompt.

Ook het gazonbeheer liep anders dan verwacht. Het maaien van de gazons is tijdig gestopt om deze niet teveel te laten uitdrogen.


Om de klimatologische veranderingen het hoofd te bieden, is het in de toekomst noodzakelijk om op de landgoederen en buitenplaatsen niet alleen te kijken naar de cultuurhistorie en ecologie. We moeten het beheer en mogelijk ook de inrichting aanpassen aan de veranderende omstandigheden. Hiervoor stellen we in 2019 een notitie adaptief landgoedbeheer op.

Wijngaard

Op de buitenplaats Hoog Beek en Royen stelt Utrechts Landschap de historische moestuin beschikbaar aan vrijwilligers van de Stichting Wijngaard Hoog Beek en Royen die er een biologische wijngaard runnen. In oktober zijn de druiven geoogst. De druiven waren niet alleen van hoge kwaliteit, maar ook de hoeveelheid was de grootste in het vijfjarig bestaan van de wijngaard.

Projecten landgoederen 2018

Over-Holland

In 2018 hebben we een restauratieplan opgesteld voor het overpark van de buitenplaats Over-Holland in Nieuwersluis. Utrechts Landschap start in 2019 met de uitvoering zodra de benodigde vergunningen zijn verleend. Voor de schuur in het overpark is eveneens een restauratieplan opgesteld en in 2018 gestart met de restauratie. De afronding is voorzien in het voorjaar van 2019.

Pavia

We hebben in 2018 opdracht gegeven voor het opstellen van een maatregelenplan voor het park van de buitenplaats Pavia in Zeist. Na Hoog Beek en Royen, Molenbosch en De Breul is dit het vierde park op rij in Zeist dat Utrechts Landschap gaat opknappen.

Kasteelbos Renswoude

Een derde park dat onze bijzondere aandacht in 2018 heeft gehad, is het park van Kasteel Renswoude. De problematische waterhuishouding kwam met de grote droogte van de afgelopen zomer in alle hevigheid naar voren. Het waterpeil in de kasteelvijver zakte dermate dat de brandweer de vijver kunstmatig heeft moeten bijvullen omdat de fundamenten van het kasteel droog dreigden te vallen. Onderzocht is hoe de historische waterhuishouding heeft plaatsgevonden en in hoeverre kunstwerken nog aanwezig zijn. Op basis hiervan stellen we een restauratieplan op met als primair doel het reguleren van de kwantiteit en kwaliteit van het water. Momenteel zijn we afhankelijk van kwel en neerslag.

Over-Holland

In 2018 hebben we een restauratieplan opgesteld voor het overpark van de buitenplaats Over-Holland in Nieuwersluis. Utrechts Landschap start in 2019 met de uitvoering zodra de benodigde vergunningen zijn verleend. Voor de schuur in het overpark is eveneens een restauratieplan opgesteld en in 2018 gestart met de restauratie. De afronding is voorzien in het voorjaar van 2019.

Pavia

We hebben in 2018 opdracht gegeven voor het opstellen van een maatregelenplan voor het park van de buitenplaats Pavia in Zeist. Na Hoog Beek en Royen, Molenbosch en De Breul is dit het vierde park op rij in Zeist dat Utrechts Landschap gaat opknappen.

Kasteelbos Renswoude

Een derde park dat onze bijzondere aandacht in 2018 heeft gehad, is het park van Kasteel Renswoude. De problematische waterhuishouding kwam met de grote droogte van de afgelopen zomer in alle hevigheid naar voren. Het waterpeil in de kasteelvijver zakte dermate dat de brandweer de vijver kunstmatig heeft moeten bijvullen omdat de fundamenten van het kasteel droog dreigden te vallen. Onderzocht is hoe de historische waterhuishouding heeft plaatsgevonden en in hoeverre kunstwerken nog aanwezig zijn. Op basis hiervan stellen we een restauratieplan op met als primair doel het reguleren van de kwantiteit en kwaliteit van het water. Momenteel zijn we afhankelijk van kwel en neerslag.